بهداشت حرفه ای

بهداشت حرفه ای

تجهيزات حفاظت از بدن:

تجهيزات حفاظت از بدن:

 لباسهاي حفاظتي:

  لباسكار به عنوان يكي از وسايل استحفاظي فردي مطرح مي­باشد و كليه كاركنان بايد با لباس كار مناسب محل كار در سر كار حاضر شوند. لباسكار كاركنان داراي خصوصيات ذيل بوده و مطابق مقررات ذيل در اختيار كاركنان قرار مي­گيرند.

معمولاً لباس كار به عنوان يك پوشش سراسري تنه، دست و پاها را در مقابل شرايط محيطي حفاظت مي­كند. ساده ترين شكل لباس كار در دو فرم ظاهري بلوز و شلوار (دو تكه) و نوع يكسره و از جنس الياف طبيعي و يا درصدي الياف طبيعي و مصنوعي و در مواردي تماماً از الياف شيميايي و صنعتي توليد مي­شود. بديهي است هر چه الياف بكار رفته شده در پارچه طبيعي­تر باشد، تبادل حرارتي آن آسانتر است. البسه اختصاصي در مشاغل ويژه و نيز فصول سرد كه از جمله مي­توان لباس عايق سرما و رطوبت مخصوص سردخانه،‌لباس نسوز مخصوص كوره و لباس ضد حريق از جنس پارچه­هاي PVC را نام برد. لباس حفاظتي در برابر گرما از الياف مخصوصي با پوشش آلومينيوم كه تا 90% اشعه مادون قرمز را برگشت مي­دهد، ساخته شده و به منظور كار در مجاورت كوره­ها و فرآيندهاي حرارتي استفاده مي­شود.

 خصوصيات كلي لباس كار:

خصوصيات لباس كار ايمن عبارت است از:

1.      لباس كار بايد اندازه و متناسب با بدن استفاده كننده باشد.

2.   كاركناني كه با ماشين كار مي­كنند و يا در جوار ماشين­آلات مشغول كار هستند بايد از لباس كاري استفاده كنند كه هيچ قسمت آن باز يا پاره نباشد. آويزان نمودن زنجير ساعت، كليد و نظاير آنها روي لباس كار اكيداً‌ ممنوع است.

3.   در محل كار كه احتمال خطر انفجار و يا حريق باشد استفاده از يقه نورگيري (آفتاب گردان) و زه و دسته عينك كه از انواع سلونوئيد ساخته شده­اند و همچنين همراه داشتن ساير مواد قابل اشتعال براي كاركنان مربوطه اكيداً ممنوع است.

4.   در صورتيكه انجام كاري ايجاب نمايد كه كاركنان آستين لباس كار خود را مستمراً بالا بزنند بايستي از لباس كار آستين كوتاه استفاده نمايند.

5.   كاركناني كه در محيطهاي آلوده به گرد و غبار، مواد قابل اشتعال و انفجار و يا مسموم كننده بكار اشتغال دارند، نبايد لباسهاي جيب­دار و يا لبه­دار (دوبل شلوار) را در بر داشته باشند، چون ممكن است گرد و غبار و مواد مزبور در چين و لبه لباس باقي بمانند.

6.   لباس ايمني مخصوص كاركناني كه با مواد خورنده و يا مضر كار مي­كنند بايد آب و گاز در آن نفوذ ننموده و جنس آن مناسب با نوع ماده و يا موادي كه با آنها كار مي­كنند باشد.

7.   لباس نسوز مخصوص حفاظت در مقابل حريق بايستي شامل كلاه، دستكش و كفش بصورت يك تكه و سر هم باشد.

8.   لباس كاركناني كه با مواد اسيدي و راديواكتيو كار مي­كنند بايد بصورت يكپارچه و بدون منفذ همراه با كلاه مخصوص، كفش و دستكش از جنس خاص و غير قابل نفوذ باشد.

9.   لباس باراني به صورت پالتويي كلاه سر خود را از جنس پارچه ضد آب با آستري نخي (جهت مناطق معتدل) و يا آستري پشمي (جهت مناطق سرد سير) با رنگ مصوب تهيه شود.

تذكر 1: كاركناني كه لباسشان بمواد نفتي يا شيميايي خطرناك آغشته شود بايد فوراً لباس خود را شسته و يا تعويض نموده و آن قسمت از بدن را نيز كه در تماس بوده با شوينده­هاي مناسب بشويند. هيچ يك از كاركنان حق ندارند با لباس آغشته به مواد نفتي و يا مواد شيميايي به آتش، شعله و ديگر منابع حرارتي نزديك شوند و يا كبريت و فندك و غيره روشن نمايند.

تذكر 2: در صورت پارگي، ‌خراب شدن و يا آلودگي بمواد نفتي يا شيميايي خطرناك لباس كار بايد براي تميز شدن آن اقدام نماييد و در صورت نياز به تعويض به سرپرست مربوط ارائه شود.

تذكر 3: البسه آغشته به روغن و يا گريس بايد فوراً از تن خارج شود چون ممكن است ايجاد ناراحتي پوست نمايد.

 آرم و علائم لباس كار:

1.   شكل آرم به صورت مثلث متساوي­الاضلاع با سمبل وزارت نفت در بالا و نام شركت در زير آن لحاظ مي­گردد.

2.      رنگ زمينه آرم جهت مشخص كردن واحدهاي مختلف بايد مشخص باشد.

3.      اندازه آرم يك مثلث متساوي­الاضلاع برابر 7 سانتي متر در نظر گرفته مي­شود.

4.      جنس آرم با استفاده از چاپ سيلك اسكرين مرغوب و ثابت با رنگهاي قيد شده روي پارچه تهيه شود.

5.      محل نصب آرم روي جيب سمت چپ بالاي تنه لباس كار مي­باشد.

 جنس لباس كار:

1.      جنس پارچه با توجه به شرايط كار و لزوم ظاهر لباس از نظر مقاومت در مقابل چروكيدگي و نيز عدم توليد الكتريسيته ساكن از مخلوط حدود 70% پنبه و 30% پلي استر و با وزن gr/m2 320 تا gr/m2 420 و با توجه به شرايط اقليمي و فصول مختلف در نظر گرفته شود. در شرايطي كه احتمال سوختن لباس كار در اثر ريختن پليسه و يا تحت تأثير حرارت زياد وجود دارد (مانند لباس كار جوشكاري)، جنس لباس كار بايستي 90% پنبه باشد.

2.   به منظور استحكام بيشتر از پارچه با بافت كج راه با تراكم بالا (2 تار و يك پود) و نخ چهل دولا از نوع رينگ (Ring) استفاده گردد.

3.   به منظور دوام بيشتر رنگ و پيشگيري از رنگ دادن پارچه پس از شستشو و همچنين جلوگيري از آب رفتن پارچه از رنگهاي راكتيو (Reactive) در رنگرزي پارچه استفاده شود.

4.   با انتخاب پارچه مرغوب و اعلاء، بكار بردن دوخت محكم و نيز چرخكاري دوبله درزها، لباس كار بادوام توليد گردد.

5.      با استفاده از الگوي مناسب، بايد لباس كار شكيل و خوش دوخت بوده و در اندازه­هاي استاندارد تهيه شود.

 طرح و رنگ لباسكار كاركنان:

طرح و رنگ لباس كار كاركنان شركت بر حسب نوع سمت و كار در واحدهاي مختلف به منظور شناسايي و كنترلهاي لازم از نظر ايمني به شرح ذيل مي­باشد:

 

رديف

نام سمت و موقعيت

نوع و رنگ لباس كار

1

مديران، رئيس و معاون مجتمع، رؤسا و معاونين بلافصل

سه تكه شامل كاپشن (ترجيحاً سرمه­اي)، شلوار به رنگ طوسي، پيراهن به رنگ طوسي روشن

2

رئيس و معاون ايمني و آتش نشاني، رئيس و سرپرستان و افسران آتش نشاني

كاپشن سرمه­اي، شلوار به رنگ سرمه­اي و پيراهن به رنگ سفيد

3

رئيس و سرپرست و كاركنان ايمني

لباس دو تكه (كاپشن و شلوار) با رنگ زمينه آبي و يقه سرآستين و زيپ كاپشن به رنگ زرد

4

ساير كاركنان ايمني و آتش نشاني

لباس يكسره (بيلر سوت) آبي و يقه و سر آستيني و زيپ به رنگ قرمز

5

رؤساء، سرپرستان و نوبتكاران ارشد واحدهاي بهره برداري

لباس دو تكه (كاپشن و شلوار) با رنگ طوسي

6

ساير كاركنان بهره برداري

لباس كار يكسره (بيلر سوت) به رنگ طوسي

7

رؤساء، سرپرستان و مهندسان تعميرات

لباس دو تكه (كاپشن و شلوار) با رنگ زمينه سبز تيره

8

ساير كاركنان تعميرات

لباس يكسره (بيلر سوت) به رنگ سبز تيره

9

كاركنان تعميراتي در كارگاههاي تعميرات و در ارتباط با ماشينهاي تراش و ساير تجهيزات دوار

روپوش و شلوار با رنگ سبز

10

رؤساء، سرپرستان و مهندسين خدمات فني

لباس دو تكه (كاپشن و شلوار) با رنگ زمينه آبي و يقه سرآستين و زيپ كاپشن سفيد

11

كاركنان اداره بازرسي فني

لباسكار يكسره (بيلرسوت) به رنگ سفيد

12

كاركنان آزمايشگاه

روپوش با رنگ سفيد

13

كاركنان تداركات و انبارها

لباسكار دو تكه (كاپشن و شلوار) به رنگ زمينه آبي و يقه و سرآستيني و زيپ كاپشن به رنگ طوسي

14

كاركنان خانم كه بنا به ضرورت شغلي در واحدهاي عملياتي تردد مي­نمايند

لباسكار شامل مانتو و شلوار و مقنعه به رنگهاي قيد شده در اين دستورالعمل با توجه به واحد مربوطه

15

كليه نفرات عملياتي پيمانكار

لباسكار يكسره (بيلرسوت) آبي رنگ آرم و نام شركت پيمانكار بايستي در پشت لباس كار حك شده باشد

16

پرسنل ايمني پيمانكار

لباسكار يكسره آبي، از جليقه به رنگ قرمز كه در پشت و روي آن عبارت ايمني نوشته شده باشد و همچنين از بازوبند ايمني استفاده نمايند

17

پيمانكاران مديريت يا MC

لباسكار يكسره (بيلرسوت) سفيد رنگ كه در پشت لباس آرم و نام شركت حك شده باشد استفاده نمايند

18

كليه پرسنل مشاوران طرح

لباسكار يكسره (بيلرسوت) سفيد رنگ كه در پشت آن آرم و نام شركت حك شده باشد، استفاده نمايند

 

 پيش بندهاي حفاظتي:‌

پيش بند از جمله تجهيزات حفاظت از بدن مي­باشند. جنس پيش بند با توجه به شرايط استفاده از آن جنس نايلوني (پيشگيري از ريزش آب)، چرمي (جهت پيشگيري از ريزش پليسه جوشكاري)، سربي (جهت حفاظت در برابر پرتوهاي راديو اكتيو)، پلي وينيل كلرايد (جهت حفاظت از مواد شيميايي) و ...... انتخاب مي­شود.

در استفاده از پيش بند رعايت مقررات ايمني زير ضروري است:‌

1.   استفاده كارگران از هر گونه پيش بند در مقابل قطعات دوار و متحرك ماشين آلات و همچنين در مجاورت آنها ممنوع مي­باشد.

2.   چنانچه در مقابل و يا در مجاورت قطعات دوار و متحرك ماشينها استفاده از پيش بند ضروري باشد، بايد پيش بندهاي مذكور دو تكه باشد بطوري كه پايين تنه از قسمت بالاتنه مجزا بوده و بطوري بسته شود كه چنانچه بطور اتفاقي قسمتي از آن را ماشين در حال كار بگيرد، فوراً و به سهولت باز شده و خطري متوجه كارگر نگردد.

3.   پيش بند مخصوص كارگراني كه در مقابل شعله و يا آتشهاي بدون حفاظ كار مي­كنند بايستي تمام سينه را بپوشاند و از جنسي تهيه شود كه در برابر آتش كاملاً مقاومت داشته باشند.

4.   پيش بند كارگراني كه با مايعات خورنده مثل اسيدها و مواد قليايي سوزاننده كار مي­كنند بايستي از لاستيك طبيعي يا مصنوعي و يا از مواد ديگري تهيه شود كه در مقابل اين مايعات مقاوم بوده و تمام سينه را بپوشاند.

 لباسهاي با قابليت ديد بالا (High Visibility Clothing):‌

اين گونه لباسها به منظور پيشگيري از حوادث ناشي از ضربه و برخورد و به صورت ژاكت، بلوز شلوار با توجه به نوع محل كاربرد، به رنگهاي براق و از جنس­هاي مختلف ساخته شده و امكان رويت فرد را در شرايط مختلف آب و هوايي و ساعات مختلف شبانه روز فراهم مي­كنند.

در انتخاب اين لباسها علاوه بر ارزيابي ريسكهاي ضربه و برخورد، لازم است مواردي نظير شرايط كاري گرم يا سرد، وضعيت هوا (آفتاب، مه، باران، برف و ... ) و روشنايي نيز مورد توجه قرار گيرد.

رانندگان ليفتراك و جرثقيل، كارگران حاشيه جاده و خطوط لوله و نيز كاركناني كه مسئول واكنش
در شرايط اضطراري هستند، از جمله كساني هستند كه به اين لباسها نياز دارند.

دسته بندي­هاي مختلفي براي اين لباسها ارائه شده است، از آن جمله مي­توان به دسته بندي استاندارد استراليايي AS4602 اشاره نمود:

Û كلاس D

تنها براي كار روزانه در فضاي باز استفاده مي­شود و از مواد فلورسنت يا ساير مواد غير منعكس كننده (Non – Retro reflective material) تهيه مي­شود.

Û كلاس N

تنها براي كار شبانه استفاده مي­شود و از مواد منعكس كنند (Retro reflective material) روي زمينه­اي معمولي تهيه مي­شود.

Û كلاس D/N

براي كار روزانه و شبانه استفاده مي­شود و از تركيب مواد فلورسنت و منعكس كننده تهيه مي­شود.

اين لباسها نيز همانند ساير تجهيزات حفاظت فردي بايد مطابق با راهنماييهاي توليد كننده، انبار شوند و به صورت دوره­اي به منظور حصول اطمينان از قرار داشتن در شرايط مناسب مورد بازرسي قرار گيرند.

 

 

 

   تجهيزات حفاظت از پا:   

 كفش­هاي ايمني‌:

عمده ترين خطر تهديد كننده پا در محيطهاي صنعتي، له شدن پنجه­هاي پا در اثر سقوط ناگهاني اجسام سنگين بر روي پنجه­ها و يا برخورد جلوي كفش با قطعات تيز و برنده و آسيب ديدن پنجه پا مي­باشد. بنابراين براي حفاظت پا در برابر اين صدمات كفشهاي ايمني در نظر گرفته شده است كه در قسمت جلويي آنها از پنجه­هاي محافظ فولادي استفاده شده و كفه كفش را از يك ماده قابل انعطاف مثل پلي اورتان (PU) مي­سازند. قسمت پنجه كفش به تناسب شغل افراد مي­تواند از جنس چرم (عايق برق) يا PVC (عايق شيميايي) نيز باشد.

 

كفشهاي ايمني كاركناني كه با برق سر و كار دارند يا در محل كارشان احتمال ايجاد جرقه وجود دارد بايد فاقد هر نوع ميخ فلزي باشد.

 چكمه­هاي ايمني:

 

در شرايطي كه خطر ريزش و يا تماس پا با مواد شيميايي وجود داشته و يا پاها در تماس مداوم با آب يا مواد شوينده باشند، از چكمه­هاي ايمني استفاده مي­شود. در صورتيكه اين شرايط با خطر سقوط ناگهاني اجسام سنگين بر روي پنجه­ها و يا برخورد جلوي كفش با قطعات تيز و برنده و آسيب ديدن پنجه پا توأم باشد از چكمه­هاي ايمني مجهز به پنجه فولادي بايستي استفاده گردد.

 

 گترهاي حفاظتي:‌

از اين تجهيزات براي محافظت ساق پا از پاشش مواد شيميايي، ريزش مواد مذاب در فعاليتهاي ذوب فلزات و يا ممانعت از وارد شدن پليسه­هاي ناشي از عمليات جوشكاري و سنگ زني به داخل كفش ايمني استفاده مي­شود.

  تجهيزات حفاظت از دست­ها:                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  

 

 دستكشهاي حفاظتي:

بيش از 40% حوادث ناشي از كار مربوط به آسيبهاي وارده به دست و انگشتان مي­باشد. دست انسان را خطرات متعددي از جمله لبه­هاي تيز و برنده، ضربات مكانيكي، مواد شيميايي، حرارت، الكتريسيته، ارتعاش و پرتوهاي راديواكتيو در محيطهاي كاري تهديد مي­كند كه جهت پيشگيري از اين آسيبها آشنايي با الزامات عمومي بكارگيري اين تجهيزات حفاظتي و انواع دستكشهاي حفاظتي ضروري است.

 

 الزامات عمومي:

 

دستكش­ها از نظر محدوده­اي از دستان كه بايستي مورد حفاظت قرار گيرند، به ساق كوتاه (تا روي مچ)، ساق متوسط (تا روي ساعد) و ساق بلند (تا روي آرنج) تقسيم مي­شوند. همچنين بسته به ميزان قابليت تحرك مورد نياز انگشتان به انواع پنچ انگشتي، دو انگشتي و تك انگشتي دسته بندي مي­شوند. در برخي از انواع دستكشها بويژه دستكشهاي حفاظتي در برابر حرارت و برخي مواد شيميايي، از آسترهاي كتاني در جدار داخلي دستكش استفاده مي­شود. 

در انتخاب دستكش­هاي حفاظتي جهت فعاليتهاي مختلف مي­توان از علايم مشخصه ثبت شده بر روي دستكش جهت مصارف گوناگون استفاده كرد.

 

انواع دستكشها:‌

 

 دستكشهاي حفاظت در برابر ضربات مكانيكي:

 

ü دستكشهاي چرمي، لاستيكي ضخيم، كاموايي، اشبالتي، كف اشبالت پشت برزنتي و برزنتي متداولترين دستكشهاي حفاظت در برابر ضربات مكانيكي محسوب مي­شود. بسته به ميزان قابليت تحرك مورد نياز انگشتان و همچنين شدت صدمات احتمالي، جنس و قطر دستكش مناسب تعيين مي­گردد.

ü دستكش­هاي زره دار نوعي دستكش با شبكه فلزي بافته شده از سيم­هاي فولادي است كه براي حفاظت دست در برابر لبه­هاي تيز از جمله چاقو و يا كاترهاي صنعتي مورد استفاده قرار مي­گيرد.

 

 دستكشهاي حفاظت در برابر مواد شيميايی

:‌

اين دستكشها عموماً‌ از جنس لاستيك طبيعي يا تركيبات پليمري نظير پلي وينيل كلرايد (PVC
پلي وينيل الكل (
PVA)، نيتريل (Nitrile)، وايتون (Viton)، نئوپرن (Neoprene) و بوتيل (Butyl) مي­باشند. كاربرد اين دستكشها در حفاظت در برابر مواد شيميايي مختلف بر اساس جدول زير مي­باشد:‌

 

نوع ماده شيميايي

نئوپرن

لاستيك طبيعي

نيتريل

پلي­وينيل كلرايد

بوتيل

واتيون

پلي­وينيل الكل

كتونها

متوسط

متوسط

پيشنهاد نميشود

پيشنهاد نميشود

بسيار خوب

پيشنهاد نميشود

پيشنهاد نميشود

اسيدها

بسيار خوب

بسيار خوب

متوسط

بسيار خوب

بسيار خوب

پيشنهاد نميشود

پيشنهاد نميشود

بازها

بسيار خوب

بسيار خوب

بسيار خوب

بسيار خوب

بسيار خوب

پيشنهاد نميشود

پيشنهاد نميشود

الكلها

بسيار خوب

متوسط

بسيار خوب

بسيار خوب

بسيار خوب

پيشنهاد نميشود

پيشنهاد نميشود

استاتها

متوسط

پيشنهاد نميشود

متوسط

پيشنهاد نميشود

بسيار خوب

پيشنهاد نميشود

بسيار خوب

روغنها و گريسها

متوسط

پيشنهاد نميشود

بسيار خوب

متوسط

پيشنهاد نميشود

بسيار خوب

بسيار خوب

مشتقات نفتي

متوسط

پيشنهاد نميشود

بسيار خوب

متوسط

پيشنهاد نميشود

بسيار خوب

بسيار خوب

حلالهاي آروماتيك

پيشنهاد نميشود

پيشنهاد نميشود

متوسط

پيشنهاد نميشود

پيشنهاد نميشود

بسيار خوب

بسيار خوب

حلالهاي كلردار

پيشنهاد نميشود

پيشنهاد نميشود

متوسط

پيشنهاد نميشود

پيشنهاد نميشود

بسيار خوب

بسيار خوب

 

* دستكش­هاي زره­دار نوعي دستكش با شبكه فلزي بافته شده از سيم­هاي فولادي هستند كه براي حفاظت دست در برابر لبه­هاي تيز از جمله چاقو و يا كاترهاي صنعتي مورد استفاده قرار مي­گيرند.

 

دستكشهاي حفاظت در برابر حرارت:

 

اين دستكشها به دو نوع دستكش­هاي مقاوم در برابر گرما و دستكش­هاي مقاوم در برابر سرما تقسيم مي­شود.

جنس دستكشهاي مقاوم در برابر حرارت معمولاً از جنس چرم، پارچه پوشش داده شده با آلومينيوم، پشم شيشه، پنبه نسوز، آراميد، پشت اشبالت، كف پشم شيشه پشت آلومينايزد، دستكش­هاي كف فورتكس پشت آلومينايزد، دستكش­هاي كف فورتاميد پشت آلومينايزد و دستكش­هاي تمام فورتاميد مي­باشند.

جنس دستكشهاي مقاوم در برابر سرما معمولاً از جنس شيشه و آراميد مي­باشند.

 

 دستكشهاي حفاظت در برابر الكتريسيته:

 

اين دستكشها از جنس لاستيك يا مواد پليمري خاصي تهيه شده و ميزان مقاومت الكتريكي آنها به تناسب ولتاژ متغير مي­باشند.

 

. دستكشهاي حفاظت در برابر ارتعاش:

اين دستكشها بر حسب فركانس ارتعاشي ناشي از ابزارهاي دستي مولد ارتعاش مي­توانند جنسهاي مختلفي همچون چرم ضخيم و لاستيك (جهت جذب ارتعاشهاي با فركانس بالا) و سوربوتان (Sorbothane) (جهت جذب ارتعاش در فركانسهاي Hz 1400-5) و پورون (Poron) (جهت جذب ارتعاش در فركانسهاي
Hz 5000-5) انتخاب شوند.

 

 دستكشهاي حفاظت در برابر پرتوهاي راديواكتيو:‌

 

اين دستكشها از پارچه­هايي با لايه سربي ساخته مي­شوند. اين دستكشها بايستي حداقل تا نصف بازوها را پوشانده و قدرت حفاظتي حداقل برابر با قدرت حفاظتي ورق سربي به ضخامت 55/0 ميليمتر باشد. ضمن اينكه با توجه به جرم حجمي بالاي سرب طوري تهيه شده باشند كه علاوه بر حفاظت دستها، سبك و نرم نيز باشند.

 

 آستينهاي حفاظتي:‌

 

در شرايطي كه علاوه بر دستها، ‌ساعد و بازوها نيز در معرض مخاطره قرار داشته باشند،‌ از آستينهاي حفاظتي استفاده مي­شود. اين آستينها ممكن است با دستكش و يا بدون آن استفاده شده و جنس آنها معمولاً از جنس دستكش مي­باشد.

 

   تجهيزات حفاظت از گوش                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

 

سر و صدا از عواملي است كه سيستم شنوايي را تحت تأثير قرار مي­دهد كه بايد از وسايل حفاظتي گوش در مقابل اين عامل فيزيكي استفاده نمود.

زماني بايد از گوشي­هاي ايمني استفاده شود كه:

ü در معرض صداهايي با شدت 85 دسي بل و يا بيشتر براي يك دوره زماني 8 ساعته از كار قرار بگيرد.

ü صداهاي آزار دهنده وجود داشته باشد.

ü صداهايي مانند انفجارهاي كوتاه به گوش برسد.

ü در محلهايي كه علائم استفاده از گوشي نصب گرديده است قرار گرفته باشيد.

گوشي­هاي حفاظتي بر دو نوعند:‌ گوشي­هاي بيرون گوش يا ايرماف (Ear Muff):‌ نوعي كه روي لاله گوش قرار گرفته و مجموعه ساختمان گوش را بدون تماس مستقيم با آن محافظت مي­كند.

گوشي­هاي داخل گوشي يا اير پلاگ (Ear Plug): نوعي كه در داخل گوش و درون مجراي گوش خارجي قرار گرفته و آنرا مسدود و راه انتقال هوا را بطور نسبي مسدود مي­كند.

از نظر كيفيت كاربرد اين دو نوع گوشي موارد ذيل قابل بحث مي­باشد:‌

-    گوشي اير ماف بدليل اينكه با قسمتهاي داخل گوش مرتبط نمي­باشد مشكلات بهداشتي كمتري دارد به اين ترتيب كه استفاده مشترك از اير پلاگ بين افراد، امكان انتقال عفونتهاي ميكروبي قارچي را از گوشي به گوش ديگر زياد مي­كند در حالي كه اين حالت در اير ماف صادق نيست.

-    گوشي اير پلاگ امكان انتقال آلوده كننده­هاي محيطي را به داخل گوش شخص استفاده كننده زياد مي­كند و عموماً باعث خارش مي­شود.

-       گوشي اير پلاگ سبكتر و مهمتر اينكه ارزانتر از گوشي اير ماف است.

در مجموع با توجه به نكات ذكر شده استفاده از گوشي­هاي اير ماف به لحاظ ويژگيهاي مثبت فراوان آن بيشتر توصيه مي­شود.

انواعي از گوشي وجود دارد كه از جنس سيليكون بوده و براي هر فرد بطور مجزا ساخته مي­شود كه داخل گوش را مي­پوشاند اين نوع گوشي به گوشي قالبي (Ear Mold) موسوم است.

در صورتي كه صدا بيش از 110 دسيبل باشد بايد توأماً از گوشي اير ماف و گوشي داخل گوش استفاده شود.

توصيه مي­شود كه افراد در معرض سر و صدا از گوشي­هايي استفاده كنند كه ميزان جذب صدا توسط آنها در فركانسهاي 500 الي 4000 هرتز (فركانس مكالمه) كمتر و در فركانس­هاي ديگر جذب بيشتري داشته باشند تا راحت­تر مكالمات همكاران و مسئولين خود را بشنوند، ضمن اينكه كاهش قابل ملاحظه­اي در آلودگي صوتي فركانسهاي ديگر داشته باشد.

 

   تجهيزات حفاظت از صورت و چشم                                                                                                                                                                                                                                                                                                            

 

يكي از مسائل مهم از لحاظ پيشگيري در صنعت، حفاظت چشم در مقابل خطرات ناشي از كار مي­باشد. به همين دليل انواع عينكهاي ايمني متناسب با نوع مخاطراتي كه سيستم بينايي را تهديد مي­كند، طراحي و ساخته شده است.

الف. عينكهاي دسته دار (Safety Spectacles)

ب. عينكهاي فنجاني (Safety Goggles)

انواع تجهيزات حفاظت چشم و صورت از لحاظ نوع كاربرد عبارتند از:‌ عينك ايمني، گاگل (Goggles) كه خود نيز انواع مختلف دارد مثل گاگل مقاوم در برابر ضربات (Impact Resistant Goggles)، مقاوم  در برابر ذرات و گرد و غبار (Dust & Particle Resistant Goggles)، مقاوم در برابر مواد شيميايي (Chemical Resistant Goggles)، مقاوم در برابر اشعه­هاي شديد (ليزر) (Laser Resistant Goggles)، مقاوم در برابر جوشكاري (Welding Resistant Goggles).

همچنين از وسايل محافظ صورت ميتوان به نقاب محافظ صورت (Face Shields)، ماسك محافظ جوشكاري (Welding Shields) اشاره كرد.

مشخصات كلي حفاظهاي چشم عبارتند از: مقاومت لنز در مقابل برخورد ذرات پرتاب شده به سمت چشم، داشتن پوششهاي حفاظتي جانبي و مقاومت شيميايي در مقابل ترشحات مواد جهنده و سوزاننده و قدرت فيلتراسيون پرتوهاي مضر محيط. به همين جهت جنس عدسي­هاي عينك­هاي ايمني را عموماً از جنس طلقهاي پلاستيكي مقاوم نظير پلي كربنات و تركيبات استات مي­سازند كه ضمن نشكن بودن، خش ناپذير بودن و مقاوت شيميايي،‌ در صورت مواجهه با خطر پرتوهاي مضر درجه تيرگي آن از درجات پايين تا درجات بالاي آن وجود داشته باشد. طرفين عينك ايمني كسانيكه با مواد شيميايي كار مي­كنند بايستي بسته بوده ولي امكان ورود هوا وجود داشته باشد. در مقابل حرارت نيز تنها عينكهائي بايستي مورد استفاده قرار گيرد كه بافت سيمي نازك داشته باشد.

لنز عينكهاي ايمني بدون منفذ بايستي از نوع ضد مه (Anti Fog) باشد تا از تجمع بخارات بر روي شيشه و كاهش ديد فرد جلوگيري نمايد.

در كارهاي مشروحه زير استفاده از عينك يا ديگر وسايل حفاظتي چشم، براي كاركنان اعم از اينكه رأساً كار را انجام بدهند يا دستيار بوده و يا در نزديكي آن به كار مشغول باشند ضروري و لازم­الاجرا مي­باشد:‌

à  خرد كردن، شكستن، بريدن، كندن و يا سوراخ كردن موادي از قبيل سيمان، آجر،‌ سنگ، آسفالت، چدن و ساير مصالح ساختماني.

à    برداشتن آستر و تميز كرن داخل ظروف پالايشگاه و كارخانجات ديگر مثل جدار سيماني و آجري و غيره.

à    كار كردن با چرخ سمباده حتي اگر چرخ مذكور مجهز به حفاظ باشد.

à    به هنگام تميز كردن يا كار كردن داخل كوره­ها، دودكش­ها و گرم كننده­ها.

à    كارهائيكه ايجاد گرد و غبار و پراكندن ذرات مي­كند و جوشكاري سرب.

à  بكار بردن ابزاري كه با هواي فشرده كار مي­كند براي انجام كارهائي از قبيل خرد كردن، درز گيري، بريدن ميخ و مهره­ها و همچنين مته كردن و سمباده كردن و كارهاي مشابه.

à    كار كردن با ابزار ماشيني.

à    جلا دادن بوسيله چرخ و يا برش سيمي، تراشيدن، پوسته گيري كردن، ضربه زدن و كارهاي مشابه.

à    چرخ كردن و درز گيري پرچ.

à    جابجا كردن و جمع آوري مواد زائد.

à    آهنگري.

à    پاك كردن لوله­هاي سرباز با هوا.

à  استفاده از چكش و پتك براي كوبيدن ابزار، قلمها، ميله­هاي برنده و غيره و چكشي كه با آن لوله و ظروف بازرسي مي­شود.

à    اندازه گيري مخازن محتوي هر گونه مواد نفتي و يا شيميايي و يا هر هيدروكربور سبك.

à  كار كردن با انبردست در موقع كشيدن شيئي، قطع سيم و نوار و شيئي ديگري كه تحت كشش مي­باشد و يا در موارديكه ممكن است كار كردن با سيم مخاطراتي در بر داشته باشد.

à    تنظيم آب بندي كمپرسور، تلمبه، موتور و غيره كه در حال كار كردن مي­باشد.

 

à    در موقع كار كردن با وسايل شيشه­ايكه تحت فشار و يا خلاء مي­باشد.

à    رنگ زدن بوسيله هواي فشرده.

à    كارهاي بنايي و نجاري.

à    جابجا كردن قير گداخته.

à  تخليه و جابجا كردن بارهائيكه ايجاد گرد و غبار مي­كنند مثل سود سوز آور، گوگرد، سيمان، خاك نسوز، كاتاليست­ها،‌ مواد شيميايي و غيره.

توجه:‌ عينك محافظ صورت در مقابل گرد و غبار محافظ نمي­باشد و در محيطي كه گرد و غبار مواد موجود است نبايد بكار برده شود. در اين شرايط توصيه مي­شود كه از ماسكهاي تمام صورت با فيلتر گرد و غبار استفاده شود.

à  براي نمونه گيري، بار گيري، تخليه و جابجا كردن مايعات خورنده و سوزش آور از قبيل اسيد، سود سوز آور يا امثال آن، كلاه­خود ضد اسيد و ماسك تمام صورت با فيلتر جذب بخارات اسيدي توصيه مي­شود كه حفاظت كامل در مقابل ترشح مايعات را خواهد داد همچنين ممكن است عينك ضد اسيد و نقاب مخصوص متصل بر روي كلاه ايمني بكار رود. در موارديكه احتمال خطر كم است از عينك ضد اسيد استفاده شود.

à  هنگام تعميرات، پاك كردن و سرويس كردن كليه ظروف و دستگاههائي كه مواد اسيدي و سود سوز آور در داخل آنها بوده و يا مي­باشد و نيز هنگام باز و بستن شيرهاي خطوط لوله و به كار انداختن تلمبه­هاي اينگونه مواد، بايد از "كلاه­خود" ضد اسيد، از نقاب و عينك ضد اسيد و يا ماسك تمام صورت با فيلتر جذب بخارات اسيدي استفاده شود.

جوشكار برق بايد از كلاه يا سپر (ماسك) جوشكاري مجهز به شيشه مخصوص كه عدد تيرگي
(
Shade Number) آن به تأييد واحد HSE مربوطه رسيده باشد استفاده نمايد. عدد تيرگي عينكهاي حفاظتي كه پاسخ نيازهاي صنعتي را مي­دهد در انواع جوشكاريهاي اختصاصي متفاوت و به تناسب سايز الكترود، جريان قوس و قطر ورقي كه تحت جوشكاري قرار مي­گيرد به شرح جدول زير مي­باشد:

نوع عمليات

ساير الكترود (32/1 اينچ)

جريان قوس

حداقل عدد كدورت

جوشكاري با قوس الكتريكي

كمتر از 3

كمتر از 60

7

5-3

160-60

8

8-5

250-160

10

بزرگتر از 8

550-250

11

جوشكاري گاز

 

كمتر از 60

7

 

160-60

8

 

250-160

10

 

550-250

11

جوشكاري با گاز تنگستن

 

كمتر از 50

8

 

150-50

8

 

500-150

10

برشكاري با قوس هوا كربن

سبك

كمتر از 500

10

سنگين

1000-500

11

جوشكاري پلاسما

 

كمتر از 20

6

 

100-20

8

 

400-100

10

 

800-400

11

برشكاري پلاسما

سبك

كمتر از 300

8

متوسط

400-300

9

سنگين

800-400

10

لحيم كاري با مشعل

 

 

3

جوشكاري با مشعل

 

 

2

جوشكاري كربن

 

 

14

 

à  شيشه حفاظتي ماسك جوشكاري بايستي بوسيله شيشه روشني كه در روي آن گذاشته مي­شود از ذرات داغي كه به آن مي­پاشد محفوظ نگهداشته شود. جوشكار بايد براي تميز كردن محل جوش از شيشه روشن محفوظي كه براي اينكار در كلاه (ماسك) جوشكاري تعبيه شده و در صورتيكه كلاه (ماسك) جوشكاري فاقد اين شيشه باشد بايد از عينك نشكن روشن استفاده نمايد تا ذرات فلز بداخل چشمهاي او نپاشد. كمك جوشكار و كساني كه با جوشكار كار مي­كنند بايد براي محافظت چشم خود از عينك كمك جوشكار (Flash Goggle) استفاده نمايند.

à    شيشه گران بايد از عينك مخصوص شيشه گري استفاده نمايند.

à  براي ماسه پاشي (Sand Blasting) بايد لباس مخصوص كه مجهز به وسائل حفاظتي چشم و داراي تهويه است پوشيده شود. در اين عمليات توصيه مي­شود كه از ماسكهاي هوا رسان شيلنگي با كلاه­خود و يا ماسك تمام صورت جهت حفاظت توأم سيستم تنفسي و صورت و چشمها استفاده شود.

à  براي عايق بندي يا برداشتن عايقهايي كه از الياف شيشه­اي و يا معدني ساخته شده و همچنين بريدن ورقه پنبه نسوز بوسيله ماشين ارّه بايد براي محافظت چشم از عينكهاي فنجاني بدون منفذ استفاده نمود و دستگاه تنفسي را نيز با استفاده از وسايل ايمني مناسب حفاظت نمود.

à  هنگام روشن كردن، بازديد و تنظيم شعله كوره­ها بايستي از عينك مخصوص و يا نقاب قابل اتصال به كلاه ايمني و يا هر دو استفاده نمود.

à  براي كار كردن با گاز و بخارات مضر براي چشم بايستي عينك ضد اسيد و يا ماسك تمام صورت با فيلتر جذب بخارات اسيدي بكار برد.

à    هنگام نمونه­گيري مواد شيميايي بايستي نقاب متصل به كلاه ايمني بكار برده شود.

تذكر: در هر يك از عمليات فوق كه حفاظت سر و گردن نيز ضروري باشد بايد از البسه و وسائل ايمني مناسب و متناسب استفاده نمود.

à  كليه سرپرستان و اشخاصي كه مسئوليت آنها ايجاب مي­كند در موقع انجام كارهائيكه مخاطراتي براي چشم دارد حضور داشته باشند مكلفند از عينك مناسب استفاده نمايند.

 

انواع تجهيزات:                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ‌   

 

1. تجهيزات حفاظت از سر:

براي حفاظت از سر در برابر انواع مخاطرات محيط كار از كلاه ايمني استفاده مي­شود. با توجه به اينكه كاربرد اصلي كلاه ايمني مقاومت در مقابل ضربه­هاي مكانيكي است لذا بايد طوري طراحي شود كه قادر به تحمل اين ضربه­ها باشد و در عين حال فشار ناشي از اين ضربات را تا حد امكان مستهلك نمايد.

بطور كلي كلاه ايمني از دو قسمت تشكيل شده است.

الف. پوسته خارجي (Shell)

ب. عامل تعليق ساز (Suspension Agent)

عامل تعليق ساز از چهار يا شش پايه جهت اتصال به پوسته خارجي كلاه و يك قطعه ستاره­اي شكل كه نقش مستهلك كننده ضربه­ها را بر عهده دارد و يك كمربند كه جهت ثابت ماندن كلاه بر روي سر استفاده مي­شود، تشكيل شده است. 

مشخصات ظاهري مهم در كلاه ايمني عبارتند از:

الف. وزن كلاه ايمني نبايد از 400 گرم بيشتر باشد.

ب. حداقل فاصله سطح بالايي عامل تعليق ساز (قطعه ستاره­اي شكل) تا بالاترين قسمت پوسته خارجي كلاه بايد حداقل 3 سانتي متر باشد.

ج. كلاه ايمني بايد از مواد غير قابل احتراق ساخته شده باشد و در گروه­هاي A و B عايق الكتريسيته باشد.

د. در مقابل ضربه مقاوم باشد و از نظر رطوبت غير قابل نفوذ باشد.

ه‍. كلاه ايمني مخصوص كاركناني كه با مواد خورنده و يا مضر كار مي­كنند بايد آب و گاز در آن نفوذ ننموده و جنس آن مناسب با نوع ماده و يا موادي كه با آنها كار مي­كنند باشد.

و. جنس كلاه با توجه به ريسكهاي موجود در محيط انتخاب شود. كلاههاي ايمني را از نظر جنس مي­توان بصورت زير تقسيم بندي نمود:

à  پلي اتيلن (Poly Ethylene):‌ متداولترين تركيبي است كه در ساخت كلاه ايمني استفاده مي­شود.

à  اكريلونيتريل بوتادين استايرن (Butadiene Styrene):‌ يك تركيب سخت پليمري است كه در فرآيندهاي پيچيده شيميايي ساخته مي­شود. از نظر شكل ظاهري شبيه به نوع پلي اتيلني است ولي با مقاومت مكانيكي بالاتر، كارايي مؤثرتر و قابليت انعطاف كمتر و بالطبع گرانتر.

à  تركيبات پشم شيشه (Fiber Glass):‌ اين تركيبات مقاومت حرارتي خوبي دارند به همين دليل در هر جايي كه خطر آتش سوزي و ذوب وجود دارد از اين نوع كلاه استفاده مي­شود.

 

à  آلومينيوم: اين ماده مقاومت نسبتاً خوبي در مقابل پاشش مواد مذاب داشته و داراي خاصيت ضربه گيري است به همين دليل در صنايع پتروشيمي از آلومينيوم جهت ساخت كلاه ايمني استفاده مي­شود.

à  فولاد:‌ از فولاد جهت ساخت كلاه ايمني جهت كاربردهاي نظامي استفاده مي­شود. زيرا مقاومت نسبتاً خوبي در مقابل اصابت گلوله و تركش دارد.

 

رنگ كلاه ايمني پيشنهادي در واحدهاي مختلف به صورت جدول ذيل است:‌

 

رديف

نام واحد

رنگ كلاه ايمني

1

ايمني

زرد

2

آتش نشاني

قرمز

3

بهره برداري

سفيد

4

تعميرات

آبي

5

خدمات فني

سبز

6

واحدهاي غيرفني و افراد ميهمان

نارنجي

7

پيمانكاران

خاكستري

 

   تجهيزات حفاظت فردي                                                                                                                                                                                                                                                                                                                

تجهيزات حفاظت فردي به سه منظور استفاده مي­شود:

1.      به عنوان مكمل اقدامات اساسي ايمني بر روي محيط و پيرامون فرد و آنچه كه در اختيار دارد.

2.      به عنوان ابزار كار تلقي شده كه بدون آنها پرداختن به شغل مورد نظر غير ممكن است.

3.   در شرايطي كه اقدام اساسي جهت تأمين ايمني مشكل و يا محتاج زمان مي­باشد در اين صورت تنها گزينه ممكن، ايجاد شرايط ايمني براي افراد بطور موقت خواهد بود.

استفاده از وسايل استحفاظي فردي در آخرين مرحله از كنترل خطرات صورت مي­گيرد. لذا كاركناني كه بايد بطور دائم از وسائل ايمني از قبيل كلاه، كفش، عينك، دستكش و غيره استفاده نمايند مشمول مقررات زير مي­باشد:

×      انجام كارهايي كه مستلزم داشتن وسايل ايمني است بدون استفاده از وسائل مربوطه مجاز نيست.

×      سرپرست مربوطه بايستي از ارجاع كار به كاركناني كه مجهز به وسائل ايمني نيستند خودداري نمايد.

×   در صورتيكه هر يك از كاركنان وسايل و يا البسه ايمني را مفقود نمايد، يا نتواند آنرا ارائه دهد و نهايتاً مسئول فقدان آن شناخته شود به ميزاني كه شركت تعيين مي­كند بايد جريمه بپردازد.

×   كاركنان بايد وسائل ايمني را كه بطور موقت براي انجام وظيفه دريافت داشته­اند پس از انجام كار مسترد دارند.

×      كاركنان حق دخالت و تغيير وسايل ايمني را ندارند.

×   كاركنانيكه بعلت ضعف و نقص بدني نمي­توانند از وسيله ايمني مورد نياز كار خود استفاده نمايند توسط سرپرستان به اداره ايمني معرفي شده تا از طريق آن به پزشك صنعتي معرفي گردند و طبق نظر وي، مسئول ايمني و رئيس اداره مربوطه بايد تصميم مقتضي در مورد آنان اتخاذ نمايند.

×   در مورد كاركنانيكه بدلايل غير موجه از پوشيدن لباس و وسائل ايمني خودداري نمايند اقدامات انضباطي طبق مقررات داخلي شركت اجرا خواهد گرديد.

×      كليه وسائل و البسه ايمني بايد در جاي مناسب و محفوظ نگهداري شوند.

 ويژگيهاي عمومي تجهيزات حفاظت فردي:

 

تجهيزات حفاظت فردي بايستي داراي ويژگيهاي زير باشند:

1.      متناسب با نوع كار باشند.

2.      حفاظت كارگر را بطور كامل تأمين نمايد.

3.      استفاده از آنها آسان و راحت باشد.

4.      اندازه آن براي فرد استفاده كننده مناسب باشد.

5.      خود وسيله حفاظتي عامل ايجاد خطر نباشد.

6.      با حداقل آموزش و براي عموم قابل استفاده باشد.

7.      با استانداردها، طرحها و برنامه­هاي HSE مطابقت داشته باشد.

8.      مطابق با راهنماييهاي توليد كننده آن به كار گرفته شوند.

9.      علائم آگاهي دهنده و راهنماي استفاده به مقدار كافي در محيط كار تعبيه شده باشد.

 

 

 تهيه تجهيزات حفاظت فردي:‌

 

مسئوليت تعيين نوع و سفارش گذاري و تهيه و تأمين تجهيزات حفاظت فردي بر عهده امور HSE شركتهاي ذيربط مي­باشد. لازم است در تهيه تجهيزات حفاظت فردي ويژگيهاي عمومي ذكر شده بالا لحاظ شوند.

 

 ماتريس تجهيزات حفاظت فردي:‌

 

تجهيزات حفاظت فردي مورد نياز مشاغل مختلف بر اساس عوامل زيان آور محيط كار و خطراتي كه كاركنان شاغل در هر شغل با آن مواجه هستند، توسط اداره ايمني مورد بررسي قرار گرفته و موارد به تفكيك مشاغل كاري موجود و با تعيين تواتر زماني تحويل اين اقلام در ماتريس تجهيزات فردي درج
مي­گردند.

 

. دوره تحويل تجهيزات حفاظتي:

 

وسايل استحفاظ فردي به صورت ذيل و به تعداد مشخص شده و در بازه­هاي زماني مورد نظر در اختيار كاركنان قرار مي­گيرند.

T   در نوبت اول دو دست لباس به افراد داده مي­شود و در مراحل بعدي هر شش ماه يك دست لباس كار به كليه كاركنان تعلق مي­گيرد. به واحدهاي عملياتي كه مستقيماً در تعميرات اساسي سالانه انجام وظيفه مي­نمايند، يك دست لباس كار اضافه بر سهميه مقرر داده مي­شود.

T      پالتو باراني هر سال يك دست و فقط به كاركنان واحدهاي عملياتي تعلق مي­گيرد.

T      كفش ايمني كاركنان در بخش­هاي عملياتي مانند پالايشگاهها بصورت ساليانه مي­باشد.

T   كليه كاركنان در بخشهاي عملياتي هر 6 ماه يك جفت دستكش معمولي تعلق مي­گيرد، اين مدت در شرايط تعميرات اساسي و اضطراري مي­تواند با تشخيص مسئولين كاهش يابد.

T   كلاه و عينك ايمني فقط يكبار تحويل پرسنل مربوطه داده مي­شود و در صورت شكسته و
غير قابل استفاده بودن با تحويل آن به اداره ايمني مجدداً در اختيار فرد مربوطه قرار داده
مي­شود.

T   ماسك و دستگاه تنفسي در هر زمان بر حسب نياز و موقعيت شغلي تحويل پرسنل مربوطه داده مي­شود همچنين تعدادي دستگاه تنفسي در هر واحد جهت استفاده در شرايط اضطراري نگهداري مي­گردد.

T      كمربند ايمني در هر زمان بر حسب نياز و موقعيت شغلي تحويل پرسنل مربوطه داده مي­شود.

T   گوشي ايمني خلباني فقط يكبار تحويل پرسنل داده مي­شوند و در صورت شكسته و غير قابل استفاده بودن با تحويل آن به اداره ايمني مجدداً در اختيار فرد مربوطه قرار داده مي­شود. گوشيهاي ايمني اسفنجي و پلاستيكي در هر زمان بر حسب نياز و موقعيت شغلي تحويل پرسنل مربوطه داده مي­شود.

T   در صورت قصور پيمانكاران نسبت به تهيه وسايل استحفاظي فردي براي نفرات خود، كارفرما وسايل استحفاظي مورد نياز را تهيه و جهت توزيع در اختيار پيمانكاران قرار ميدهد و هزينه مورد نظر مطابق شرايط پيمان از پيمانكار كسر مي­گردد.

T      به كليه كاركنان طرحها و افراد پيمانكار هر سال يك جفت كفش ايمني تعلق ميگيرد.

T   به كليه كاركنان طرحها و افراد پيمانكار در طول فعاليت آنان در هر طرح يك عدد كلاه ايمني
به صورت امانت تعلق ميگيرد و در هنگام تسويه حساب مي­بايست آنرا به مسئول ايمني طرح تحويل نمايند.

مسئولين HSE شركت­هاي ذيربط موظفند با آگاهي از موارد اين بند اقدام به تعيين وسايل استحفاظي فردي كرده و نسبت به تحويل و ثبت سابقه آن به كليه افراد و كاركنان شركت نظارت كافي را مبذول دارند و سوابق وسايل استحفاظي تحويلي به كاركنان را ثبت و نگهداري نمايند.

5-2-2. آموزش نحوه استفاده از تجهيزات حفاظت فردي:

كليه كاركنان بايد در ارتباط با تجهيزات حفاظت فردي پيش بيني شده جهت ايمن سازي فعاليت آنها آموزشهاي لازم را ديده باشند. برنامه آموزش تجهيزات حفاظت فردي بايستي شامل موارد زير باشد:

1.      علل استفاده از تجهيزات حفاظت فردي.

2.      چگونگي تعيين نوع تجهيزات حفاظتي.

3.      تشريح قابليتها و محدوديتهاي تجهيزات حفاظت فردي.

 

 

4.      تشريح روش صحيح بكارگيري تجهيزات حفاظت فردي.

5.      ايجاد زمينه­اي جهت استفاده عملي كاركنان از تجهيزات حفاظت فردي.

6.      تشريح نحوه نگهداري، بازرسي، پاكسازي و نظافت تجهيزات حفاظت فردي.

 

نظارت بر نحوه استفاده از تجهيزات حفاظت فردي:

 

    كليه سرپرستان و مجري طرح­ها بايستي نسبت به استفاده از وسايل استحفاظي فردي توسط كاركنان تحت سرپرستي خود در محيط كار نظارت داشته باشند.

    مسئوليت استفاده از وسايل استحفاظي توسط كاركنان پيمانكار به عهده سرپرست ذيربط در سازمان پيمانكار است.

    مسئوليت نظارت و كنترل استفاده از وسائل استحفاظي فردي توسط كاركنان طرحها و افراد پيمانكاران و ارائه آموزشهاي لازم ايمني به عهده مسئول HSE هر طرح است.

    كليه كاركنان كه در بخش­هاي عملياتي شاغل هستند لازم است در هنگام كار از كفش ايمني استفاده نمايند.

       استفاده از كلاه ايمني به هنگام كار و تردد در واحدهاي صنعتي براي كليه كاركنان ضروري است.

    كليه پيمانكاران طرحها شامل پيمانكاران مديريت و مشاورين ناظر، موظف به تهيه و توزيع وسايل استحفاظي فردي بين كاركنان خود با توجه به ضوابط و الزامات اين دستورالعمل مي­باشند.

    مجري طرح موظف است در صورت مشاهده موارد و يا وصول گزارش ايمني طرح، دائر به عدم استفاده از وسايل استحفاظي توسط كاركنان و افراد پيمانكار اقدامات انضباطي به شرح زير به عمل آورد.

à    مرحله اول تخلف: اخطار شفاهي.

à    مرحله دوم تخلف: اخطار كتبي.

à    مرحله سوم تخلف:‌ اجازه ورود به تأسيسات را ندهند.

ارزيابي تجهيزات حفاظتي مورد استفاده:

مسئوليت بازرسي و ارزيابي تجهيزات حفاظت فردي در اختيار بر عهده هر يك از كاركنان مي­باشد. در اين ارتباط لازم است كه كاركنان با عنايت به آموزشهاي ارايه شده نسبت به بازرسي روزانه تجهيزات حفاظت فردي خود اقدام نموده و در صورت وجود هر گونه نقص، موارد را به سرپرستان خود اطلاع دهند. اين نواقص مي­تواند شامل موارد زير باشد:

1.   پارگي البسه، دستكش، پيش بند، گتر و ... بويژه در شرايطي كه فرد با مواد شيميايي يا راديواكتيو فعاليت مي­كند.

2.      آزمون نشتي يا پارگي ماسكهاي حفاظتي و آزمون راندمان پالايش فيلترهاي مربوطه.

3.      آزمون عدم نشتي يا پارگي ماسكهاي حفاظتي و آزمون راندمان پالايش فيلترهاي مربوطه.

4.      بازرسي بصري ميزان خش ايجاد شده و يا پليسه چسبيده شده به عينكهاي ايمني و محافظهاي صورت.

 

   از تجهيزات حفاظت فردی استفاده کنيم                                                                                                                                                                                                                                                                                           

 راهنمائي به منظور انتخاب تجهيزات حفاظت فردي مناسب با توجه به نوع، محل و شرايط محيطي به منظور كاهش اثرات عوامل زيان آور و خطرات موجود در محيط كار، و نيز راحتي افراد و ايجاد نظم و انضباط در تأسيسات  در قالب دستورالعمل کاربرد تجهيزات حفاظت فردی ارائه ميگردد  ُ ذيلا به بررسی اين موضوع می پردازيم:

مسئوليت مديران :                                                                                                                                                                                                                                                                                                    

×      تعيين فرد/ افرادي به منظور استقرار و نظارت بر اجراي دستورالعمل.

×      حمايت و تأمين منابع (اداري/ سازماني، مالي و اطلاعاتي).

×      حصول اطمينان از اجرا و نيز به روز بودن سيستم.

 

مسئوليت سرپرستان:

×      جاري نمودن دستورالعمل در كليه قسمتها.

×   نيازسنجي و تهيه ماتريس تجهيزات حفاظت فردي براي شغلهاي مختلف با توجه به برنامه­هاي شناسايي خطر.

 

×      آشنايي با قوانين و مقررات مربوطه.

 

مسئوليت كاركنان:

×   پيروي از اين دستورالعمل و ساير دستورالعملها، راهنماها و روشهاي اجرايي صادره از امور HSE.

×      انجام كار به صورت ايمن و با استفاده از تجهيزات حفاظت فردي مناسب بر اساس مفاد اين دستورالعمل.

مسئوليت امور HSE :

×      فراهم كردن اطلاعات فني به منظور استقرار اثر بخش دستورالعمل.

×      تدوين و اجراي برنامه­هاي آموزشي مرتبط در صورت نياز.

 

×      فراهم كردن اطلاعات و كمكهاي فني به منظور استقرار اثر بخش دستورالعمل.

×      بازنگري و تجديد نظر در دستورالعمل جهت انطباق با مقررات و الزامات.

 

 

 

   ايجاد محيط ايمن كار   

ايجاد محيط ايمن كار از وظايف اصلي مديريت در هر سازمان است. در چنين محيطي است كه مي­توان انتظار داشت كاركنان در راستاي توليد بهره­ور تلاش كنند. چنانچه عوامل زيان آور (فيزيكي، شيميايي، مكانيكي، ارگونوميك، رواني و بيولوژيك) در محيط كار در كنار مواردي چون خطرات حريق، انفجار و ........ ،
به درستي شناسايي نشوند و راهكارهايي جهت مقابله با آنها لحاظ نگردد، مي­توانند منشاء حوادث
جبران­ناپذيري شوند، از اين رو تلاش در راستاي حذف و كاهش خطرات به يكي از اولويتهاي سازمانهاي امروزي تبديل شده است. اما عليرغم تلاشهاي فراواني كه در اين راستا صورت گرفته مي­گيرد، هيچگاه خطرات به طور كامل حذف نمي­شوند و احتمال بروز حوادث همواره وجود دارد.

حذف يا كاهش خطرات به طور كلي در سه مرحله (محل ايجاد، مسير انتقال و محل دريافت) صورت
مي­گيرد. تغيير در طراحي تجهيزات و فرآيندها، جايگزيني مواد و روشهاي توليد، حفاظ گذاري و ايزوله كردن تجهيزات و ... از جمله فعاليتها در راستاي مواجهه با خطرات در محيط كار هستند. در اين ميان استفاده از تجهيزات حفاظت فردي به عنوان آخرين عامل كاهندة شدت اثرات حادثه (به دنبال لحاظ نمودن تدابير حفاظتي مختلف) اهميت خاصي دارد. انتخاب صحيح، تجهيزات حفاظتي متناسب با نوع كار، استفاده درست از تجهيزات، مراقبت و نگهداري مناسب از جمله مواردي هستند كه بايد در برنامه­هاي حفاظتي و پيشگيرانه هر سازمان در نظر گرفته شوند

 

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و هشتم تیر 1388ساعت 10:32  توسط سجاد همدانی  |